U bent hier

Umut tipt ‘Momentum’ van Shelena Shorts

Het is de eerste warme woensdag van het jaar. Ik ontmoet Umut (16) in Bib Joske, de Nederlandstalige bibliotheek van Sint-Joost-ten-Node. Er heerst een gezellige drukte in de bib, maar op het dakterras vinden we een rustig plekje om te praten. Enkele vrienden kijken geamuseerd toe van achter het raam. Onder ons stooft zachtjes in de middagzon de dichtstbevolkte gemeente van het land. Umut zit recht in zijn stoel. Hij is er klaar voor.

Umut Karakaya (foto: Saskia Vanderstichele)

door Jan Nachtergaele

“Ik heb 12 jaar hier in Sint-Joost gewoond. Drie jaar geleden verhuisden we naar Machelen, maar ik kom nog bijna elke week naar de bibliotheek. Ik kom boeken kiezen of gezelschapsspelletjes spelen met mijn neven en zo.” Umut is kind aan huis in Bib Joske. Hij kwam er voor het eerst, zoals zovelen, met de school. Hij bleef komen, ondanks de verhuis en een nieuwe school in Zaventem. Zijn vrienden en 3 broers vinden boeken maar niks. Die gamen liever. Gaan zij niet opkijken om hem te zien opdraven als leesambassadeur? Umut grinnikt eens. Erg ongerust lijkt hij niet. Als hij heel eerlijk is, vindt hij gamen misschien ook wel leuker.

Lezen hoeft niet gecompliceerd te zijn voor Umut. “Eigenlijk lees ik gewoon wanneer ik er zin in heb. Meestal in de bus, wanneer ik niks te doen heb. Of in mijn kamer, voor het slapengaan. Ik lees altijd fantasyboeken of boeken over het einde van de wereld. Mijn favoriete boek tot nu toe was De Hongerspelen. Ik lees graag over dingen die niet waar of mogelijk zijn. Alles met gevaar, avontuur en vluchten voor de dood.”

Ook het boek dat hij koos voor 1 Stad, 19 Boeken – Momentum van de Amerikaanse schrijfster Shelena Shorts – is fantasy, met de dood als centrale thema. Al was dat niet onmiddellijk duidelijk. “Ik heb het boek in 2 dagen uitgelezen, maar ik ga eerlijk zijn: de eerste 50 pagina’s vond ik een beetje saai, want dat ging over liefde. Daarna bleek dat de jongen eigenlijk onsterfelijk was en al 100 jaar leefde. En ook het meisje was een reïncarnatie. Elke 30 jaar stierf ze, maar kwam dan terug. Handig voor hun relatie!” Een van de voordelen van het eeuwige leven lijkt mij net dat je niet steeds hetzelfde lief moet hebben, zeg ik. Hij moet lachen. “Misschien!”

“Ik zou zeker blijven lezen. En wanneer ik alles gelezen heb, schrijf ik misschien zelf een boek over mijn onsterfelijkheid."

Het gesprek gaat verder over onsterfelijkheid. “Dat zou ik ook wel willen. 80 jaar is niet genoeg voor mij.” Umut heeft een pragmatische kijk op het fantastische: “Ik zou de hele wereld rondreizen, maar daarvoor moet je wel veel geld hebben. Een lang leven betekent meer werken en meer geld.” Hij zou verhuizen naar Istanboel. Een eeuwige stad, goed gekozen. En als hij zich zou gaan vervelen, gaat hij toch gewoon naar andere planeten? “Ik zou zeker blijven lezen. En wanneer ik alles gelezen heb, schrijf ik misschien zelf een boek over mijn onsterfelijkheid.” Als ik onsterfelijk was, ik zou het lezen.

We nemen afscheid. Het is ondertussen aardig warm op het terras. Umut kijkt naar de daken en tuintjes in de diepte. Mist hij de stad?  “Ja. Ik heb hier vrienden en familie. Afspreken is soms moeilijk. Nu heb ik examens, maar ik kom zo veel mogelijk naar hier.” En dan is hij weg, voor wat hij zelf beschrijft als de ideale zomerdag in Brussel: op stap met zijn vrienden, rijden met elektrische steps, naar de Kruidtuin of het voetbalveldje erachter, naar Snack Botanique, waar ze altijd gaan. Heb je nog tips, roep ik nog na. Waar moeten de mensen naartoe in Sint-Joost? Het antwoord komt terstond: “Eerst moeten ze naar deze bibliotheek komen.” Een betere ambassadeur had Bib Joske niet kunnen kiezen.

Momentum • Shelena Shorts
‘The Pace’, Vert. Rebecca van Kaam
Dutch Venture Publishing, 2019, 300 p.

Als je onsterfelijk bent, wat is het leven je dan waard… ? Sophie is net verhuisd en wil niet ‘het nieuwe meisje’ op school zijn. Gelukkig mag ze haar laatste schooljaar via thuisstudie afmaken. Tijdens een bezoekje aan haar moeder, die op de universiteit van San Francisco werkt, ramt ze de knappe Weston met haar auto. Ze heeft er nog geen idee van hoe deze mysterieuze, steenrijke student haar leven op z’n kop zal zetten. Hoe beter ze hem leert kennen, hoe meer ze het gevoel heeft het verhaal over zijn tragische verleden niet klopt. En Sophie is vastbesloten om de waarheid te achterhalen. Heeft Weston op de een of andere manier geleerd om de dood te slim af te zijn?

> Zoek dit boek in de bibliotheekcatalogus

Dit interview is deel van 1 Stad, 19 Boeken (2022) – een project van de Brusselse bibliotheken en Muntpunt