U bent hier

Nina Janse tipt ‘Bijeen’ van Natasha Brown

Op een regenachtige maandag in april, net na schooltijd, hadden we een sprankelend gesprek met de al even sprankelende Nina: 17 jaar, leerling van het Lutgardiscollege in Oudergem en trouwe bezoeker van de lokale bibliotheek. Wat volgt, is een boeiend gesprek over ‘Bijeen’, maar ook over hoe het is om als jongere om te gaan met alle maatschappelijke verwachtingen. Over boeken kiezen, lezen en wat de beste boeken-apps zijn om leeslijstjes bij te houden.

Nina Janse (foto: Saskia Vanderstichele)

door Frederika Van Wing

“Ik leef graag mee met de personages, zodat ik kan vaststellen: dit zou ook met mij, in deze stad, kunnen gebeuren.”

Nina, jij koos voor ‘Bijeen’ van Natasha Brown.
Ja, ik voelde me erg aangesproken door de korte inhoud op de achterflap van het boek en de vormgeving. Het is echt geen traditionele vertelling. De opbouw was voor mij echt wel nieuw, met allerlei korte hoofdstukjes, opsommingen van gedachten of zijdelingse overpeinzingen. Heel fragmentarisch dus. Een verrassend boek.

Wat zegt deze keuze over jou als lezer?
Ik lees heel graag verhalen die nauw aansluiten bij de realiteit. Liever dus geen fantasy of horror, maar verhalen die inkijk geven in het alledaagse leven. Ik leef graag mee met de personages, zodat ik kan vaststellen: dit zou ook met mij, in deze stad, kunnen gebeuren. In die zin is ‘Bijeen’ een hedendaags verhaal dat dicht bij mijn leefwereld ligt: het gaat over een jonge vrouw die haar weg zoekt in een grootstad. En dan die eerste zinnen op de achterflap: “Doe alle juiste dingen. Studeer. Maak carrière.” Dat is echt iets wat in mijn hoofd spookt. Het is waar je ouders en je omgeving je voortdurend toe aanmoedigen. Daar herken ik me wel in. Voor het hoofdpersonage, een jonge vrouw met Jamaicaanse roots in de gehaaide Londense City, is de opdracht eens zo zwaar. Zij wordt voortdurend ter verantwoording geroepen en gevraagd om te verklaren hoe het komt dat ze zo hoog op de sociale ladder is geraakt.

Helpt literatuur, en in het bijzonder dit boek, om de hedendaagse samenleving beter te begrijpen?
Ik denk van wel! Dit boek doet je inzien dat er reële maatschappelijke verschillen bestaan die ervoor zorgen dat niet iedereen dezelfde kansen krijgt. Je beleeft hoe het is om continu kritische blikken te ondergaan en racisme te ondervinden.

Ben jij een echte veellezer?
Ja, ik heb áltijd een boek op mijn nachtkastje liggen! Dat kan gaan van een boek als ‘Duizend weetjes over de aardkorst’ tot een dikke Engelse roman. Lezen maakt me rustig en zorgt ervoor dat ik goed in slaap kan vallen. Een slaapmutsje op het einde van de dag dus. En eigenlijk kan elk boek me wel aanspreken. Al zijn er ook dagen dat ik niet in the mood ben en niet de rust vind om te lezen.

Ik moet ook zeggen dat ik ontzettend aangesproken word door boeken over de Tweede Wereldoorlog. Ik heb bijvoorbeeld alle stripverhalen over Anne Frank gelezen, maar ook andere verhalen over de oorlog. Onlangs las ik ‘Un sac de billes’, over een joodse jongen die in de Tweede Wereldoorlog moet vluchten en meemaakt hoe zijn hele familie uiteenvalt. Een onwaarschijnlijk verhaal, echt toucherend.

Wanneer ik in de stad ben, hou ik er ook van om boekenwinkels binnen te wandelen en er rond te snuisteren.

En wanneer zal een boek jou dan aanspreken?
Tja, ik ga antwoorden met een cliché: doorgaans is dat toch de kaft. Dat geeft al sterk aan welk genre het is. En vervolgens lees ik natuurlijk de achterflap. Wanneer wat ik daar lees me nieuwsgierig maakt naar meer, dan ben ik verkocht.

Ik sta ook wel open voor suggesties, bijvoorbeeld online advertenties over boeken. Die houd ik dan, via screenshots of zo, bij op mijn gsm. Zo heb ik al een heel leeslijstje.

Waarom is lezen belangrijk voor jou?
Gewoon omdat het zoveel voordelen geeft! Voor school, voor je woordenschat, om beter te kunnen communiceren, om een empathisch en sympathisch vermogen te ontwikkelen … Het brengt je tot rust en je leert er altijd iets van bij. Dit boek speelt zich bijvoorbeeld af in Engeland. Sommige dingen begrijp ik niet meteen, maar die zoek ik dan op en zo leer ik weer bij.

Mijn klasgenoten en ik zijn het erover eens dat wij in Brussel grote voordelen ondervinden: we zijn meertalig en leren spontaan omgaan met de verschillen die er bestaan.

Nina, jij bent een echte ‘Brusseles’, toch? Hoe ervaar jij Brussel?
Zeker niet negatief! De metro’s zijn niet altijd even aangenaam (lacht) maar de stad heeft ervoor gezorgd dat ik zo goed als perfect tweetalig ben. En dan spreek ik behalve Engels ook nog Hongaars. Vier talen dus! Mijn klasgenoten en ik zijn het erover eens dat wij in Brussel grote voordelen ondervinden: we zijn meertalig en leren spontaan omgaan met de verschillen die er bestaan. Momenteel is het bijvoorbeeld ramadan. Daar weet ik misschien wel meer over dan over pakweg Pinksteren. Door op te groeien in deze stad is mijn wereldbeeld gewoon heel breed.

Welke zomerplannen heb jij in Brussel?
Eigenlijk zal ik de volle twee maanden weg zijn. Op vakantie in de bergen, maar ook een hele maand bij de familie van mijn mama in Hongarije. Dus een topdag in de zomer voor mij is: aan de rand van een meer, met zicht op de bergen, een goed boek lezen. Al moet ik ook zeggen dat de lente in Brussel eigenlijk mijn favoriete seizoen is: een weekenddag in het Ter Kamerenbos waar iedereen bijeen komt – geweldig!

Bijeen • Natasha Brown
‘Assembly’, Vert. Nadia Ramer
De Geus, 2021, 112 p.

‘Bijeen’ volgt het leven van een jonge, zwarte vrouw. Ze bereidt zich voor op een uitbundig tuinfeest op het familielandgoed van haar witte vriend. Tegelijkertijd overdenkt ze haar leven, hoe ze altijd alle samengestelde stukjes van zichzelf bijeen heeft gehouden. ‘Bijeen’ is een verhaal over de verhalen waarin we leven – die van ras en klasse, veiligheid en vrijheid, winnaars en verliezers. En over een vrouw die de regie over haar eigen verhaal durft te nemen, zelfs ten koste van haar leven.

> Zoek dit boek in de bibliotheekcatalogus

Dit interview is deel van 1 Stad, 19 Boeken (2022) – een project van de Brusselse bibliotheken en Muntpunt