U bent hier

David Stevens tipt ‘Brutopia’ van Pascal Verbeken

“Lezen brengt me rust tegenover de drukte van het eeuwige scrollen op de smartphone, op zoek naar steeds nieuwe impulsen. Ik ben van mezelf een rusteloos persoon. Daarom doet een rustpunt mij zo'n deugd.”

Hier staat de titel ‘1 Stad, 19 Boeken’ met enkele boeken uit de illustratie van Levi Jacobs.

Perspectieven op de stad

David Stevens is stilaan een bekende Brusselaar. Hij is de bezieler van de fietsbrigade van politiezone Brussel Hoofdstad Elsene. Het politieteam is een groot succes, meer en meer andere Brusselse politiezones sturen agenten per fiets de stad in. De fietsbrigade is er niet alleen om op zoek te gaan naar situaties die de zwakke weggebruiker in gevaar brengen. Ze zijn ook een buurtpolitie, met de fiets zijn ze vlotter aanspreekbaar. Zo kennen ze de noden in de wijken. Ze zijn ook bezig met stadsvernieuwing, urbanisme en mobiliteit. Vanuit hun specifieke blik op de stad geven zij ook adviezen aan de politiek.

Brutopia

David is 36 en woont en werkt nu 15 jaar in Brussel. Zijn hart klopt voor deze ‘prachtige en wispelturige stad’, zoals hij het zelf zegt. Het boek van zijn keuze gaat dan ook over Brussel. In Brutopia schrijft Pascal Verbeken over de utopieën die Brussel vormgegeven hebben in het verleden. Expo 58 is zo’n moment. De stad van de toekomst was toen een stad op maat van de auto. De ring wordt gebouwd, stadsautostrades snijden de stad doormidden, er worden overal parkings opgetrokken. Ook het Atomium wordt dan gebouwd. In het boek vertellen de mannen die hieraan meewerkten hoe dat ging, zonder de hoge bouwkranen die we nu gebruiken. Door mensen aan het woord te laten, wekt Verbeken de geschiedenis tot leven: de utopisten en dromers, de mensen die de projecten realiseerden en de bewoners die het hebben meegemaakt.

De grote projecten van de 20ste eeuw passeren allemaal de revue: Expo 58, het Manhattan-project in de Noordwijk en de aanleg van de Noord-Zuidverbinding. Voor het ‘Manhattan van Brussel’ werd een hele wijk gesloopt om kantoortorens te bouwen, zoals we die nu kennen. Ook voor de aanleg van de spoorverbinding tussen Noord en Zuid werden wijken doormidden gesneden. Het litteken dat de aanleg heeft achtergelaten, loopt van de Pachecolaan, langs de Keizerslaan tot Kapellekerk en zo verder tot het Zuidstation. Momenteel loopt een wedstrijd om dat litteken te herstellen.

Op de fiets voor leefbaarheid

In de Noordwijk vinden we een mooi voorbeeld van wat de fietsbrigade kan veranderen met een kleine ingreep. Op de Albert II-laan in de Noordwijk was een graspleintje op de brede middenberm uitgegroeid tot een illegale parking. Op initiatief van de fietspolitie zijn er bomen geplant en is alles zo heraangelegd dat foutparkeren niet meer mogelijk is. Hét project waar de fietsbrigade mee de schouders onder heeft gezet, is natuurlijk de voetgangerszone op de centrale lanen. Nog maar 5 jaar geleden was dit een stadsautostrade met 4 rijstroken die een barrière vormde tussen de Grote Markt en de Sint-Katelijnewijk. Dat is vandaag nog nauwelijks voor te stellen.

David heeft moeite met Brussel-bashing. Het raakt hem dat mensen zo negatief kunnen denken over deze stad. Hij wil die mensen graag tegenspreken, en zijn passie voor Brussel overbrengen. Voor hem is Brussel een boeiende en mysterieuze stad. Hij houdt van de stad om zijn diversiteit: de inwoners, de culturen, de wijken met een eigen karakter, de rijkdom aan architectuur en natuurlijk ook de rijkdom aan restaurants uit alle uithoeken van de wereld. Ook na 15 jaar kan je nog nieuwe dingen ontdekken, al is het een mooie gevel die je nooit eerder had opgemerkt.

Deze zomer nemen mensen vakantie in eigen land. Hét moment om naar de hoofdstad te komen, vindt David. Als hij gids zou zijn, zou hij die verscheidenheid van Brussel laten zien. Weg van de platgetreden paden, richting de wijken in en rond het centrum.

Rusteloze ziel vindt rust

David is de laatste jaren aan het lezen gegaan. Boeken hebben hem veel geleerd, onder meer over Brussel. Eerst rond de thema’s waar hij professioneel mee bezig is: urbanisatie, stadsvernieuwing, mobiliteit. Tegenwoordig leest hij ook al eens een thriller. Op vakantie leest hij samen met zijn vrouw hetzelfde boek. Lezen brengt hem rust tegenover de drukte van het eeuwige scrollen op de smartphone, op zoek naar steeds nieuwe impulsen. Hij is van zichzelf een rusteloos persoon, zegt hij. Daarom doet een rustpunt hem zo’n deugd.

David is – hoe kan het ook anders, als je dagelijks op de fiets springt? – heel sportief. Er kan geen dag voorbijgaan zonder een eindje te lopen. Al lopend krijgt hij alweer een ander perspectief op de stad dan vanop de fiets: al lopend voelt de stad als een achtertuin, een speeltuin.

David is ook een marathonloper. Hij heeft er al verschillende gelopen, waaronder die van Brussel 2 jaar geleden. Zelfs dan heeft hij oog voor de diversiteit die aan hem voorbijtrekt tijdens de wedstrijd. Hij is er ook nog eens goed in: hier in Brussel was hij de 1ste Europeaan, in Enschede won hij.

De politie, een partner in je wijk

Hij wil toch nog iets kwijt voor het einde van ons gesprek. In het boek staat een quote over uniformberoepen die hij graag wil logenstraffen. Een man doet volgende uitspraak in het boek: “Geef mensen een uniform, geef ze macht over anderen, en ze worden klootzakken.” David wil graag bewijs zijn van het tegendeel. Hij wil tonen dat de politie een partner kan zijn in stadsopbouw, aangename buurten kan helpen creëren: veilig en proper. Die kwaliteit van de openbare ruimte is essentieel, zegt hij, als je weet dat veel mensen het moeten stellen met een klein appartement zonder tuin of terras. Dat is de voorbije maanden meer dan ooit duidelijk geworden.

Brutopia • Pascal Verbeken
De Bezige Bij, 2019 • 336 p.

> Zoek dit boek in de bibliotheekcatalogus

Dit interview is deel van 1 Stad, 19 Boeken (2020) – een project van de Brusselse bibliotheken en Muntpunt.