U bent hier

Barbara Schmiderer tipt ‘Het oude land’ van Dörte Hansen

“Zuhause ist da, wo ich verstehe und wo ich verstanden werde."

Voornaam en naam Barbara Schmiderer
Beroep / functie / organisatie
(Wat doe je in het dagelijkse leven?)
Docente Duits, ik ga naar bedrijven toe en geef Duitse les (DaF=Deutsch als Fremdsprache) aan volwassenen
Gemeente Eerst woonachtig in Sint-Pieters-Woluwe (nu in Overijse)
Nationaliteit Duits
Leeftijd 63
   
Lid van Nederlandstalige Brusselse bibliotheek van (gemeente) Sint-Pieters-Woluwe (Bib de Lettertuin)
Favoriete leesplekje in Brussel
(Bibliotheek, boekhandel, café, park…)
Boven in de bib als het licht er zo mooi in schijnt
Favoriete drankje bij het lezen
(Cocktail/mocktail, koffie, water, thee…)
wijn

Over het boek

“Het is een boek over een stukje Duitse geschiedenis, de Tweede Wereldoorlog met alle gevolgen, met al zijn tragiek in verweven. Het laat zien dat niet alle wonden kunnen genezen. Maar ondanks de bittere waarheden weet Hansen je toch ook aan het lachen te brengen.

Het gaat over je plek op deze aarde vinden, over je vreemd voelen, over blijven en weggaan, over de wanhopige poging na de vlucht ergens aan te komen, het gaat over de moeder-dochterverhouding, over opvoeding, over ouder worden en begraven worden … en dat alles in en rond één huis, als zinnebeeld voor één leven. Het is prachtig verzonnen. In de titel vind je al een toespeling: wat is oud en wat is nieuw, gaan die twee tegenpolen samen, en hoe dan?”

Over thuis

“Iedereen wil zich graag ergens ‘zuhause’ voelen, ergens ‘erden’ (= aarden). Het draait om het magische woord ‘Heimat'. ‘Anne vroeg zich af hoelang je hier moest blijven om geen vreemdeling meer te zijn. Een leven was vermoedelijk niet genoeg.’ Ik ben zelf 14 keer in mijn leven verhuisd, binnen Duitsland, Nederland en België. Ik weet wat het is om afscheid te nemen, om in een ander huis te wonen, naar een andere school te gaan, een andere taal te leren.

Je leert telkens heel veel van andere streken, dorpen, landen, maar het is moeilijk om je werkelijk te hechten. Ook mijn kinderen zijn in zekere zin een beetje ontworteld – zoals Vera in de roman: ‘sie war nie verwurzelt, nur festgewachsen.’ Een van mijn kinderen is getrouwd met een Belgisch meisje en woont ook in België, mijn twee andere kinderen wonen in Madrid en Londen. Thuis kan dus overal zijn en is niet per se gebonden aan een land of natie. Maar om echt te integreren, moet je wel de desbetreffende taal leren.”

Over taal

“Duits is een taal met diepgang en nuances, het kan een heel harde taal zijn, de taal van Hitlers beulen, maar tegelijkertijd is het ook de taal van dichters en denkers en filosofen. Dat zelfstandige naamwoorden een genus hebben (mannelijk, vrouwelijk of onzijdig zijn), dat ook dingen dus een soort ziel hebben, vind ik bijvoorbeeld mooi aan het Duits. Het is een heel analytische taal, en grammatica is in dit geval een hulpmiddel om precies te definiëren wie, wat, aan of voor wie, wanneer, hoe en waarom iets gebeurt.

Dialecten zijn er in Duitsland in veelvoud, je kunt er precies van afleiden waar iemand vandaan komt. Maar je herkent meteen ook de vreemdeling. Dat lees je in het boek, maar heb ik ook als kind beleefd. Omdat we vaak verhuisden van het ene bondsland naar het andere, spreek ik namelijk geen enkel dialect. Daar werd ik als kind soms mee gepest: ‘hoor, die praat Hoogduits, die denkt dat ze beter is.' Als je het dialect niet spreekt, hoor je er niet bij. Punt.”

Het oude land / Dörte Hansen
Altes Land / Vert. Lucienne Pruijs / HarperCollins, 2016 / 286 p.

Zoek dit boek in de bibliotheekcatalogus >

Zoek dit boek op LangZullenWeLezen >

Dit artikel is deel van 1 Stad, 19 Boeken – een project van de Brusselse bibliotheken en Muntpunt.